Opleiding Fenomenologie

Overzicht

Fenomenologie voor docenten voortgezet vrijeschoolonderwijs

Werk je op een vrijeschool en geef je een natuurwetenschappelijk vak dan is de opleiding Fenomenologie iets voor jou. Deze éénjarige opleiding is bedoeld voor docenten die hun lesstof als ontwikkelingsstof op fenomenologische wijze willen vormgeven. Wij bieden onder leiding van ervaren docenten uit het veld, waaronder Jan van Gils en Antoon van Hooft, deze opleiding aan.

 

BVS-schooladvies begeleidt docenten al vanaf de jaren ‘80. Vanaf 2009 leiden we docenten in het primair – en voortgezet onderwijs op in de vrijeschoolpedagogie. De leerinhoud en didactische werkvormen zijn geïnspireerd door de antroposofische visie op mens en samenleving. Deze veelzijdige visie bestrijkt behalve de intellectuele kant van de mens ook zijn kunstzinnige en sociale vaardigheden, alsmede de idealen en waarden die hem bezielen en tot een strevend mens maken. De docenten zijn mensen uit het veld met specifieke kennis en expertise, die past bij de leerinhoud.

 

Klik hier voor de informatieve folder

Doelgroep Opleiding Fenomenologie

  • Docenten voortgezet onderwijs met een lesbevoegdheid, aanbeveling dat je de introductiecursus hebt gevolgd.
  • In individuele gevallen kan de opleiding ook voor niet-docenten een zinvol scholingstraject zijn.

Resultaat Opleiding Fenomenologie

  • Je verbindt je didactische en methodologische vaardigheden aan de fenomenologie en daarmee vergroot je deze vaardigheden.
  • Je kunt je verbinden met de ervaringswereld om ons heen, via intensief waarnemen, terughouden van het oordeel en beweeglijk en beeldend denken.
  • Je hebt een eigen fenomenologisch leeronderzoek uit, dat je op de slotbijeenkomst presenteren.

 

Kennisdoelen

  • Je hebt kennis van de fenomenologische werkwijze en van een aantal resultaten van fenomenologisch onderzoek
  • Je kunt deze kennis verbinden aan de leeftijdsfasen in het algemeen en aan welke leeftijdsfase je lesgeeft in het bijzonder.

 

Vaardigheidsdoelen

  • Je kunt de kennis over fenomenologie toepassen bij het ontwerpen van periodeonderwijs
  • Je kunt de exacte waarneming van leerlingen ontwikkelen en ze enthousiast krijgen voor de lesstof door het geven van levend (kunstzinnig) onderwijs
  • Je kunt de werkwijze en attitudes van de fenomenologie toepassen op onderdelen van je vakgebied

We bieden dit aan als

  • Training bij BVS-schooladvies

Kosten, data en aanvragen

Training bij BVS-schooladvies
Data: 10 dagen,  2 februari 2023 van 13:00-20:00 uur, 3 februari 2023 van 09:00-14:40 uur, 16 maart 2023 van 13:00-20:00 uur, 17 maart 2023 van 09:00-14:40 uur, 13 april 2023 van 13:00-20:00 uur, 14 april 2023 van 09:00-14:40 uur, 28 september 2023 van 13:00-20:00 uur,  29 september 2023 van 09:00-14:40 uur, 26 oktober 2023 van 13:00-20:00 uur, 27 oktober 2023 van 09:00-14:40 uur.
Locatie: BVS-schooladvies, Utrecht
Prijs: €1.749,-
Materialen: geen
Aanvragen: Wil je je inschrijven voor de ‘Opleiding Fenomenologie‘ bij BVS-schooladvies? Klik dan op de aanvraagknop.

 

 

Na je inschrijving doet één van de opleiders een telefonisch intakegesprek met je.

Extra informatie

KO, PO of VO

VO

Werksoort VO

,

Inhoud

Werkwijze Opleiding Fenomenologie

Aanleiding

Door de groei van de Nederlandse vrijescholen zijn er veel nieuwe leraren die niet bekend zijn met fenomenologie. Dit is een benadering van de natuur die vanaf het begin (1919) typerend is geweest voor het onderwijs op de vrijeschool in (vooral) de natuurwetenschappelijke vakken. Daarom heeft nu 3 x een applicatiecursus plaatsgevonden voor in totaal zo’n 45 docenten. In februari 2023 kan bij voldoende deelname een vierde cursus starten, nu als onderdeel van het scholingsaanbod van BVS-schooladvies (voorheen Begeleidingsdienst voor vrijescholen. Tot dit aanbod behoren nog twee andere fenomenologische scholingsmogelijkheden die verderop in deze brochure worden gepresenteerd.

 

Wat is fenomenologie?
Met deze onderzoeksmethode die op Goethe en Steiner teruggaat richt je je op de kwaliteiten in de waarnemingswereld. Je wilt een relatie met de werkelijkheid leggen die het registreren en interpreteren overstijgt. Belangrijke methodische stappen zijn het intensief observeren, het vergelijken en denken in metamorfosen en, ten derde, het innerlijk beluisteren van hoe fenomenen zich uitspreken. Om fenomenologisch te kunnen werken moet je je bewust zijn van de (wetenschappelijke) vooronderstellingen van waaruit je kijkt en denkt. Je moet bereid zijn om, al is het maar tijdelijk, verder te kijken dan naar causaliteit en functionaliteit. In de afgelopen 100 jaar is in de vrijeschoolbeweging een breed scala van natuurwetenschappelijke thema’s tot lesmateriaal omgewerkt.

 

Fenomenologie en pedagogie
In de klassen 7-12 gaat het er om dat de leerling vanuit zijn nieuw ontwakende eigenheid een nieuwe, eigen relatie met de wereld opbouwt, door steeds meer zelf te oordelen en zelf te kiezen. In deze tijd van virtuele werkelijkheden is het belangrijk dat dit een verbinding is met de reële wereld, de wereld van authentieke fenomenen. De leraar faciliteert dit proces doordat hij met fenomenen komt die niet bedoeld zijn als illustratie of bevestiging van een bestaande opvatting. Ze dienen als vertrekpunt voor een proces van verwerking. Al naar gelang onderwerp en leeftijdsfase is het denken dat geoefend wordt meer analytisch of meer belevend, maar altijd wordt het gevoed door waarnemingen en de daarbij optredende belevingen. Voor de pedagogische situatie is belangrijk dat de leerlingen kunnen beleven dat de leraar meer in huis heeft dan de gangbare inhouden van het lesboek. Hij ontwikkelt, als hij fenomenologie bedrijft, een autonome relatie tot zijn vakgebied.

 

Examenstof
Er bestaat een flinke discrepantie tussen de werkwijze van de fenomenologie en de paradigma’s van de gangbare wetenschap. Afgekort: voor schooltijd zegt de leraar: “Vanuit de geestelijke wereld is dit kind tot jou afgedaald.” Na de bel vertelt hij de leerlingen dat ontwikkeling plaats vindt door struggle for life – pak wat je pakken kan, anders doet een ander het. Het is niet vruchtbaar deze kloof weg te poetsen, wel om er bewust mee om te gaan. Een stevige fenomenologische introductie van de thema’s uit de examenstof kan aan de daaropvolgende behandeling van de modellen en rekenmethoden iets van leven en persoonlijke relevantie geven. Pedagogisch betekenisvol is het om deze modellen zelf als fenomeen te behandelen, bijvoorbeeld door hun historische wordingsgeschiedenis te belichten. In natuur- en scheikunde betreft dit bijvoorbeeld het redeneren en rekenen met behulp van deeltjesmodellen, in de biologie het hier heersende reductionisme.

 

Het scholingsaanbod

  1. De Opleiding Fenomenologie in Utrecht. De structuur van de opleiding wordt duidelijk uit het bijgaande schema. In grote lijnen: er zijn 5 x 2 dagen verspreid over het jaar, met colleges/workshops over voor thema’s uit biologie, scheikunde, natuurkunde, aardrijkskunde/sterrenkunde. De inhouden sluiten aan bij de lespraktijk. Elke cursist doet een eigen fenomenologisch project en presenteert dat aan het einde van de cursus. In elk blok wordt een gastlezing gegeven door een expert die fenomenologie toepast in zijn beroepspraktijk.
  2. Kennismaking op locatie. Docenten van de opleiding kunnen op een school een studiedag of –middag verzorgen waar met een groep collega’s één of enkele thema’s fenomenologisch worden uitgediept. Op grond van de ervaringen volgt gesprek over fenomenologie en de lespraktijk.
  3. Oriëntatie voor lerarencolleges / secties. Twee docenten van de opleiding verzorgen een presentatie voor leraren van midden- en bovenbouw en gaan het gesprek aan over fenomenologie en pedagogie.

Opzet van de opleiding

  • Interactieve opleiding duurt 1 jaar met 9 studiedagen
  • Opdoen van inhoudelijke theorie en praktijkervaring in de fenomenologie
  • Uitwisseling tussen jou en je vakcollega’s uit het werkveld

 

 

Docenten van de opleiding Fenomenologie:

  • Wolter Bos, Willem de Vletter, Ger van de Ven, biologie
  • Jan van Gils, Bob Siepman van den Berg, Kees Veenman, natuurkunde
  • Antoon van Hooft, Gerard Smits, scheikunde
  • Anselma Remmers, aardrijkskunde
  • Gastsprekers die fenomenologie toepassen in hun beroep

 

 

Studielast

De opleiding beslaat 9 lesdagen inclusief de presentatie van je fenomenologisch onderzoek. De studielast, uitgedrukt in studiebelastingsuren, betreft voor de hele opleiding 120 uur:

  • Contacturen: 80 uur
  • Onderzoek: 20 uur
  • Voorbereiding opleidingsdagen en bestuderen literatuur: 20 uur

 

 

De afsluiting van de studie zal bestaan uit:

  • Een presentatie waarin je aantoont middels een fenomenologisch onderzoek de theorie aan de lespraktijk te kunnen verbinden.
  • Een reflectiesverslag over de verdieping van de fenomenologische werkwijze aan enkele periodes die je aan verschillende klassen geeft.

Bij het voldoen aan de gestelde eisen ontvang je een certificaat.

Adviseur

 

 

Beoordelingen

Er zijn nog geen beoordelingen.

Enkel ingelogde klanten die dit product gekocht hebben, kunnen een beoordeling schrijven.