Het waren gouden dagen in Vilnius, Litouwen, drie dagen voor de herfstvakantie. We waren te gast op de Vilniaus Valdorfo Mokykla, een van de vrijescholen van de hoofdstad van Litouwen. Een plan dat geboren was uit de banden die er al jaren zijn met de scholen in de Baltische Staten. De wens leefde er om kennis te maken met de regenboogaanpak en te bekijken op welke wijze er zoveel mogelijk scholen mee in aanraking zouden kunnen komen.

De vraag vanuit de scholen was: “Kunnen jullie in drie dagen de Training Regenboog Train de trainer verzorgen zodat we in onze eigen klassen ermee aan het werk kunnen en we de regenboogaanpak kunnen verspreiden onder de teams van onze scholen?” Onderliggend was er ook de wens om door het werken aan de regenboogaanpak ook te werken aan het ontwikkelen van de schoolteams in communiceren en dan vooral; hoe spreek je je op een goede manier uit; hoe lukt het ons om onze stem te laten horen?

Uiteindelijk namen 47 deelnemers uit Estland, Letland en Litouwen deel aan de driedaagse training, die werd verzorgd door onze adviseurs Lisette Stoop, Annechien Wijnbergh, Lonneke Kromhout, samen met Christine Cornelius.

Tijdens deze drie dagen hadden we als trainers de kans om elkaar aan het werk te zien. Zo konden we onze eigen en elkaars werkwijze verfijnen en de samenhang tussen de verschillende onderdelen van Regenboog vergroten. Daarnaast is het inspirerend om mensen uit een andere cultuur te ontmoeten. Zo brachten de aanwezigen met hun wat grotere gereserveerdheid en mindere directheid ons rust en kalmte. En wij brachten met onze cultuur openheid, directheid en humor. Dat verrijkt de ontmoeting en je werk. En het mooiste resultaat is dat de aanwezigen nu zelf in hun klas de Regenboog lessenserie kunnen verzorgen.

We startten om 9.00u met zingen; Lisette nam de hele groep in een mooie stroom mee met een prachtig lied waarna Annechien de eerste lezing in het Engels voor haar rekening nam. We hadden afgesproken dat deelnemers elkaar konden helpen met vertalen en dat gold ook voor ons drieën; we hielpen elkaar waar nodig met de taal. Onze samenwerking is een van de elementen die deze reis zo’n gouden rand gaf; het ging zo vanzelfsprekend en makkelijk. Elkaar aanvullen, de programmaonderdelen prettig verdelen, ter plekke wijzigingen maken in het programma als dat nodig was, veel plezier hebben samen. Later kregen we van een aantal kanten terug dat deze samenwerking en het mogen zoeken naar de juiste manier om iets te zeggen, van groot belang is geweest voor de deelnemers. Het gaf hun het voorbeeld waar ze naar op zoek waren; hoe neem je een plek in met respect voor de ander en voor je eigen leerproces.

De eerste dag stond in het teken van de leerkrachtvaardigheden. Na de lezing van Annechien over de regenboogcirkel gingen we aan de slag met oefeningen uit het leerkrachtenspel en de opbouw van de onderdelen van dit spel. Tussendoor steeds koffie en theepauze en een warme lunch in de kantine van de school waar elke dag warm eten wordt geserveerd voor de kinderen en de leerkrachten. De leerlingen waren gewoon op school, dus het was qua programma goed kijken wanneer je wat kon doen maar dit werd tot in de puntjes door Laura (leerkracht Engels in Vilnius) geregeld. Leuk om de leerlingen zo door de school te zien gaan, de 12de klassers waren bezig met een tentoonstelling op te bouwen van hun eindwerkstukken wat een speciale sfeer in de school bracht. De school heeft 12 klassen, van klas 1 t/m 12, enkelstromig. In de pauzes zie je de leerlingen gemengd met elkaar aan het spelen; er staat bijvoorbeeld een tafelvoetbal en daar staan kinderen uit verschillende klassen omheen, heel gezellig om te zien. De 12de klassers die ik sprak vertelden me graag over hun eindwerkstukken; die bestaan allemaal uit een praktisch en een theoretisch deel.

Het gedicht bovenaan dit stuk is met toestemming van de schrijfster geplaatst. Ze had haar gedichten opgenomen op een cassettebandje en die kon je daar afluisteren. De vertaling doet niet helemaal recht aan de ervaring het te horen in het Litouws.

Na de eerste dag gaven we drie facultatieve workshops wat wel veel was na een hele dag aan de slag geweest te zijn maar ook waardevol om in een kleiner groepje aan het werk te gaan.

De tweede dag stond in het teken van het kinderspel. De deelnemers kregen uitleg over de categorieën en uiteraard gingen we weer aan de slag met allerlei voorbeelden. Bij het invullen van de klassenscan werd de taalbarrière zichtbaar; voor de deelnemers die goed Engels spraken was dit makkelijker dan voor anderen. Maar ook hier hielpen ze elkaar en kon iedereen er toch mee aan de slag. Ook deze dag sloten we af met de drie workshops.

Op dag drie hadden de deelnemers na de lezing en twee voorbeelden van verhalen genoeg bouwstenen om zelf aan de slag te gaan met het ontwerpen van lessen. Mooi om te zien welke eigen elementen er werden toegevoegd aan de verhalen en de spelen. We misten op deze dag de bel van de school. De vorige dagen werd ons programma steeds ‘onderbroken’ door de ‘bel’ die door de luidsprekers de zaal in kwam; een (vrij lang) stukje uit een compositie van een bekende Litouwse componist Ciurlionis, iedere keer weer een zowel bevreemdende als grappige ervaring.

Om half vier sloten we de drie trainingsdagen af met een aantal prachtige liederen die we hen geleerd hadden en deden we mee met een typisch Litouws vraag-en-antwoordlied, geleid door Emilya, een van de leerkrachten van de school. Daarna moesten we veelvuldig op de foto met deelnemers uit de verschillende landen en namen we afscheid.

Bijzonder om in zo’n korte tijd je helemaal thuis te voelen in een onbekend land. We voelden allemaal de stroom die in gang werd gezet, en die hopelijk gaat groeien. Vanuit veel kanten is de wens uitgesproken om vervolg te geven aan deze impuls, er zijn plannen voor komend jaar, maar dan in op de school in Adazi, Letland.